Assertiviteitstraining - De Bel & Co Psychologen Den Haag | pexels-zen-chung-5538611

Assertiviteitstraining

Betekenis

Assertiviteit betekent oorspronkelijk ‘aan zich verbinden’,’toekennen, aanspraak maken op’. Wat een toespeling maakt op de eigen mening verkondigen en zelfverzekerdheid. Nu is de gangbare betekenis dat mensen die assertief zijn, in staat zijn voor hunzelf op te komen. Daar hoort uiteraard een bepaalde mate van zelfverzekerdheid bij en dus ook je mening durven te uiten. 

Het betekent niet dat alles je maar moet toekomen, dat anderen maar rekening dienen te houden met jou. Assertiviteit vraagt om verbinding met en respect voor de ander. 

Vier vormen

Er zijn vier vormen van gedrag: 

1. Subassertief: onderdanig zijn, de ander boven jezelf plaatsen, enkel rekening houden met de ander. Het kan zijn dat dit gedrag te maken heeft met een bepaalde mate van sociale angst. Maar dit hoeft niet, en het is ook niet per se vriendelijk gedrag. 

2. Assertief: rekening houden met jezelf én met de ander. Respect voor jezelf en de ander. 

3. Agressief: alleen maar rekening houden met jezelf, niet met de ander. Andermans grenzen overschrijden, als een bulldozer over een ander heen denderen. 

4. Manipulatief: ook wel passief-agressief gedrag. In feite een klemsituatie waarbij de persoon van alles externaliseert (schuld afschuiven op de ander of externe factoren) en hun eigen aandeel niet onderkennen. Eigenlijk gaat het er hierbij om dat de mening op allerlei manieren wordt duidelijk gemaakt, maar dan wel zònder het te zeggen. Dit hoeft niet per se bewust te gebeuren. Het is wel erg lastig, voor alle partijen, dus ook voor degene die zich passief-agressief gedraagt. 

Voor wie is de assertiviteitstraining?

Heb je moeite met je grenzen aangeven, omdat je bijvoorbeeld de ander niet teleur wilt stellen, niet tot last willen zijn of omdat je bang bent wat de ander wel niet van je zal vinden? Of schiet je juist te ver door en dender je als een bulldozer over anderen heen? Misschien herken je jezelf wel in het passief-agressieve gedrag. 

Dan kan een assertiviteitstraining jou wat brengen. 

Patronen

Vaak heeft een gebrek aan assertief gedrag te maken met bepaalde gedachtepatronen die hardnekkig zijn geworden (ik moet altijd voor een ander zorgen, ik moet door iedereen aardig gevonden worden, ik moet altijd controle hebben). Dat kan zich dan gaan uiten in allerlei soorten gedrag – behalve assertief-, zoals hierboven de vier vormen zijn beschreven. Als dat het geval is zetten we vaak ook positieve, cognitieve gedragstherapie in (CGT). 

Dit hoeft niet altijd zo te zijn, het kan ook gewoon zijn dat je de vaardigheden nog niet hebt ontwikkeld of niet van huis uit hebt meegekregen om voor jezelf op te komen. Het komt ook weleens voor dat mensen op het werk wel assertief zijn maar thuis niet, en vice versa. De assertiviteitstraining is altijd heel praktisch van aard, en we gaan samen aan de slag met concrete voorbeelden van situaties waar jij tegenaan loopt. 

Doel

Assertiviteitstraining is heel geschikt om:

_ Zelfbewustzijn en zelfkennis te vergroten

_ Beter in staat te zijn tot het oplossen van problemen

_ Beter te communiceren (ook naar jezelf toe)

_ Je grenzen leren te bewaken / aangeven

_ Meer controle over je stressniveau te hebben

_ Te winnen aan zelfvertrouwen en minder gevoelig te zijn voor (de mening van) anderen.

Wij noemen dat persoonlijke autonomie, wat gaat over de vaardigheden van mensen om zelf de regie over hun leven te kunnen nemen. Hierbij gaat het over de balans tussen zelfstandig handelen en sociale gevoeligheid. Autonomie, ofwel zelfsturing, is een basisconditie voor mensen, en het versterken van je autonomie heeft dan ook invloed op je algehele kwaliteit van leven en gezondheid. Assertiviteit maakt onderdeel uit van autonomie. 

Door je persoonlijke autonomie te vergroten, en daarmee je assertiviteit, ben je ook beter in staat een voor jou prettige werk-privébalans te creëren, doordat je meer voor jezelf kan opkomen en de voor jou beste keuzes kan maken. Zowel in werk en loopbaan, als privé. Het gaat hierbij eigenlijk om de vaardigheden en inzichten die je naast je vak- of beroepskennis nodig hebt om optimaal te functioneren. Werken is tegenwoordig immers topsport en in balans blijven een hele kunst.

Daarom is assertiviteit ook zo belangrijk, voor iedereen: het zorgt voor vitaliteit! 

Boekentips

Wil je er wat meer over lezen? 

Leven in je leven’ van Jeffrey Young & Janet Klosko – gaat over hoe negatieve gedachtepatronen je gedrag beïnvloeden, en hoe je dit kan aanpakken. Benoemt daarom ook niet zozeer assertiviteit, maar het is wel een thema dat hiermee te maken heeft. Je gedachten beïnvloeden je gedrag, enzovoorts, weet je nog ;). 

‘Hoe word ik assertiever?’ van Carola van Dijk – deze gaat zeker wel expliciet over assertiviteit.